Doğa ve Hikaye Yazılar

Giriş: Işi Başından Aşmak Ne Demek? Hayat bazen öyle bir yoğunluk sunar ki, bir işi başından almak neredeyse imkânsız hale gelir. Ben de çoğu zaman, bu durumla karşılaştığımda, sadece iş yükünü değil, kendi bilişsel ve duygusal tepkilerimi de merak ederim. “İşi başından aşmak” deyimi, çoğu zaman fiziksel bir yükten çok, zihinsel ve duygusal bir yükü ifade eder. Peki bu durum, psikolojik olarak nasıl açıklanabilir? İşte bu yazıda, işi başından aşmak kavramını bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla ele alacağım ve güncel araştırmalar, meta-analizler ve vaka çalışmalarından örneklerle destekleyeceğim. Bilişsel Boyut: Zihin ve İş Yükü Dikkat ve Çalışma Belleği İşi başından…

Tür İsim Nedir? Örneklerle Cesur Bir Eleştiri Tür isim nedir, gerçekten de düşündüğümüzde cevabını çok net veremediğimiz, ancak sürekli karşılaştığımız bir kavram. Hayatımızda her şeyin bir türü, bir kategorisi olduğunu biliyoruz. Ancak bu türler gerçekten ne kadar anlamlı? Kategoriler, sınıflamalar, etiketler… Bugün bu kavramları masaya yatırarak, hem güçlü hem de zayıf yanlarını derinlemesine irdeleyeceğiz. Öncelikle, tür isimlerinin basit bir şekilde kategorilere ayırma çabası olarak tanımlanabileceğini söylemek lazım. Mesela, bir kediyi düşündüğümüzde, bu kedi bir “mamafinali” olabilir mi? Yani, kediler, kedilerden daha başka ne olabilir? Peki ya insanlar? İnsanlar, insanlar ve aslında kimse başka bir insan gibi değilken, biz onları nasıl…

Travması Ne Tetikler? İzmirli Bir Genç Yetişkinin Mizahi Bakışı Hayat bazen gerçekten karmaşık olabiliyor. Her şey bir anda bir çılgın bir film setine dönüşebiliyor, çünkü insan her an kendini bir drama içinde bulabiliyor. Ben mesela İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, arkadaş ortamında sürekli şaka yapan ama her şeyin altında bir “acaba” barındıran biriyim. Evet, başımda 10 tane soru işaretiyle geziyorum, ama dışarıdan bakıldığında kimse bunun farkında bile olmuyor. Ve işte bu da hayatımın özeti: Her an şaka, her an düşünce. Aslında içimdeki derinliklere inmeden, etrafımda gelişen basit olaylardan bile bir şekilde ders çıkarma eğilimindeyim. Peki ya travmalar? Gerçekten de insanlar, anlık…

Giriş: İnsan, Merak ve Derinliklerin Psikolojisi Gökyüzündeki uzay teleskoplarından okyanus tabanının karanlık derinliklerine uzanan teknolojik icatlar, insanın bilinmeyeni anlama arzusu ile şekilleniyor. ROV cihazı nedir? sorusuna herkes teknik bir robot yanıtı verebilir, ama benim merak ettiğim şey, bu cihazların ardında yatan insan davranışı, merak, korku, duygusal bağ ve sosyal etkileşim süreçlerinin psikolojisidir. Derinliklerdeki dev deniz canlıları, batık gemiler, petrol platformları veya su altı altyapısı… Bunların hepsi, insanın orada olmak, görmek ve anlamak için ötesini istemesinin sembolleridir. ROV’lar (Remotely Operated Vehicles) sadece teknolojik objeler değil; insan psikolojisinin dışa vurduğu araçlardır. Onlar sayesinde bilinmeyenle yüzleşir, korkuyla merakı dengeler, grup içinde paylaşılan deneyimlerle…

Tabii Ki De Yanlış Mı? Herkesin Doğru Olduğu, Bir Senin Yanlış Olduğun Dünya Hepimiz hayatın içinde zaman zaman bir şeyler yapıyoruz ve bazı şeyler yanlış olduğunda, ilk tepki genellikle “Tabii ki de yanlış mı?” olur. Ama ben niye yanlışım? Niye herkes doğru, ben sürekli yanlışım? “Yanlış mı?” sorusu aslında sadece bir soru değil, bir içsel kavganın, bir kafa karışıklığının özüdür. Ya da en azından benim için öyle. İzmir’de 25 yaşında, arkadaş ortamında sürekli espri yapan ama içten içe her şeyin fazla düşünen bir insan olarak, bu soruyla sıkça karşılaşıyorum. Şimdi, gelin bu soruyu hep birlikte biraz eğlenceli, biraz derin ve…

Hayatın Bize Verdiği Zaman: Sperm Kaç Yıl Saklanabilir? Bir sabah, Kayseri’nin o soğuk ve sabah sisli havasında, bütün her şeyin hâlâ uykuda olduğu bir anı hatırladım. Geceyi, günlüğüme birkaç cümleyle not alarak bitirmiştim, ama o gün her şeyin bir dönüm noktası olduğunu sonradan anlayacaktım. İnsanlar bazen hayatın akışına o kadar kaptırırlar ki, bir konuda kararlı olduklarında, bir gün o kararı sorgulamak zorunda kalacaklarını bilemezler. O sabah, aynı zamanda beynimde bir soru beliriverdi: “Sperm kaç yıl saklanabilir?” Bu sorunun cevabını öğrenmem, beni hem şaşırttı hem de içimi garip bir şekilde karıştırdı. Ama gelin, öncelikle o sabahki duygu yoğunluğuma dair birkaç kelime…

Bacak Arası Pişiğine Ne İyi Gelir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Toplumsal cinsiyet eşitliği ve sosyal adalet gibi kavramlar, günlük hayatımıza, hatta vücudumuzun en basit sorunlarına kadar etki edebiliyor. Bacak arası pişiği gibi pek çok rahatsızlık, çoğu zaman ihmal edilen ve genellikle utanılacak bir mesele olarak görülse de, aslında derin toplumsal bağlamlara sahip. Sokakta, toplu taşımada, hatta ofiste bile, bacak arası pişiği gibi konuların nasıl ele alındığını görmek, toplumun farklı grupları arasındaki eşitsizlikleri nasıl pekiştirdiğini anlamak için önemli. Gelin, bu yazıda bacak arası pişiğine ne iyi gelir sorusuna toplumsal cinsiyet ve sosyal adalet perspektifinden bakalım. Bacak…

Inkılapçılık Ne Demek TDK? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bazen bir kelimenin sözlükteki tanımı, zihnimizde bir kıvılcım yaratır. “Inkılapçılık ne demek TDK?” sorusunu sorduğumda, sadece bir tanım beklemedim; aynı zamanda bu kavramın insan davranışları, toplumsal değişim ve bireysel psikoloji üzerindeki etkilerini merak ettim. Psikolojik bir bakış açısıyla, inkılapçılık sadece tarihsel veya politik bir terim değil; bilişsel süreçler, duygusal tepkiler ve sosyal etkileşimler üzerinden şekillenen bir kavram olarak değerlendirilebilir. TDK Tanımı ve İlk Psikolojik Yansımalar Türk Dil Kurumu’na göre inkılapçılık, toplumsal veya siyasal alanda köklü değişiklikleri destekleyen, yeniliğe açık olma tutumu olarak tanımlanır. Bu tanım, bireylerin ve toplumların değişime yaklaşımını anlamak açısından…

Hamas’ın Elinde Kaç İsrailli Esir Var? Son zamanlarda Gazze’deki çatışmalar ve Hamas’ın tutumu, dünya gündeminin en önemli konularından biri haline geldi. Bu yazıda, özellikle Hamas’ın elinde kaç İsrailli esir bulunduğu, bu olayın anlamı ve olası etkileri üzerine bir bakış açısı sunacağım. Bu konuya, hem bir birey olarak hem de günlük hayatımdan aldığım ilhamlarla yaklaşacağım. Çünkü bu mesele, sadece büyük bir politika ya da savaş stratejisi değil, aynı zamanda insani bir boyut taşıyor. Peki, Hamas’ın elinde kaç İsrailli esir var ve bunun dünya çapında nasıl yankılar uyandırabilir? Geçmişten Bugüne Esir Krizi Hamas’ın elindeki İsrailli esirlerin sayısı, sadece bugünün meselesi değil. Yüzyıllardır…

Filiz Makarna: Bizim Mi, Onların Mı? Çocukluğumun en rahat günlerinde, akşamları annemin mutfağında pişirdiği bir tabak Filiz makarna, adeta bir güvenceydi. Pişerken o mis gibi kokusu, sofradaki mutluluğu getirirdi. Ama son zamanlarda, bu markanın bir yerli mi yoksa yabancı mı olduğuna dair kafamda bir soru işareti belirdi. Filiz makarna bizim mi? Gerçekten de Türkiye’nin makarna markası olarak büyüdü mü? Bu yazıda, Filiz makarnanın geçmişini, bugünü ve hatta geleceğini sorgularken, kendi gözlemlerimden ve hislerimden de bahsedeceğim. Filiz Makarna’nın Geçmişi: Bir Türk Markası mı? Filiz makarna, aslında Türkiye’nin önde gelen makarna markalarından birisi. Ama burada tam olarak neyin “bizim” olduğuna karar vermek…